सांगली जिल्ह्याच्या गुन्हेगारी इतिहासात मे २०२६ मध्ये घडलेले संजय भोकरे हत्या प्रकरण हे केवळ एका व्यक्तीची हत्या नसून, ते स्थानिक प्रशासन, कायदा आणि सुव्यवस्थेसमोर उभे राहिलेले एक गंभीर आव्हान होते. सांगली-मिरज पट्ट्यातील वाढती पांढरपेशी गुन्हेगारी, जमिनीच्या व्यवहारातून निर्माण होणारे टोळीयुद्ध आणि राजकीय आशीर्वादाने फोफावलेली गुन्हेगारी या सर्वांचे विदारक दर्शन या प्रकरणातून घडले आहे. दैनिक ‘जनप्रवास’चे मालक, महाराष्ट्र राज्य पत्रकार संघटनेचे संस्थापक आणि श्री अंबाबाई तालीम संस्थेचे अध्यक्ष असलेल्या संजय भोकरे यांच्यावर भरदिवसा झालेला हा हल्ला पूर्वनियोजित आणि थंड डोक्याने रचलेला एक ‘क्राईम स्टोरी’चा भाग होता.
१. घटनेचा थरार: विश्रामबाग परिसरातील रक्तरंजित थरार
सांगलीतील वर्दळीचा भाग असलेल्या विश्रामबाग परिसरात ज्या पद्धतीने संजय भोकरे यांची हत्या करण्यात आली, त्यावरून हल्लेखोरांच्या निर्घृणतेचा अंदाज येतो. तपासातून समोर आलेल्या माहितीनुसार, ही घटना अत्यंत नियोजनबद्ध होती. भोकरे हे त्यांच्या नियमित कामासाठी बाहेर पडले असताना दुचाकीवरून आलेल्या हल्लेखोरांनी त्यांना गाठले. हल्ल्याची सुरुवात अत्यंत अनपेक्षितपणे करण्यात आली; सुरुवातीला त्यांच्या डोळ्यात मिरची पूड टाकून त्यांना पूर्णपणे असहाय्य करण्यात आले.
मिरची पुडीच्या वापरामुळे भोकरे यांना काहीही सुचेनासे झाले असतानाच, हल्लेखोरांनी त्यांच्यावर धारदार शस्त्रांनी सपासप वार करण्यास सुरुवात केली. हे हल्लेखोर केवळ शारीरिक इजा करण्याच्या उद्देशाने आले नव्हते, तर त्यांचा हेतू भोकरे यांचा जीव घेणे हाच होता. शस्त्रांच्या वारांनी ते गंभीर जखमी झाले असतानाच, हल्लेखोरांनी त्यांच्यावर गोळीबार केला, ज्यामुळे त्यांचा जागीच मृत्यू झाला. सार्वजनिक ठिकाणी झालेला हा हल्ला म्हणजे सांगली पोलिसांच्या धाकावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करणारा ठरला.
| घटनेचा तपशील | माहिती |
|---|---|
| ठिकाण | विश्रामबाग परिसर, सांगली |
| वेळ | भरदिवसा |
| हल्ल्याचे स्वरूप | मिरची पूड, धारदार शस्त्रे आणि गोळीबार |
| लक्ष्य | संजय भोकरे (अध्यक्ष, श्री अंबाबाई तालीम संस्था) |
| प्राथमिक परिणाम | जागीच मृत्यू |
संदर्भ:
२. गुन्ह्याचा कट: ‘रेकी’ ते अंमलबजावणीपर्यंतचा प्रवास
संजय भोकरे यांची हत्या ही काही तासांत ठरवलेली गोष्ट नव्हती. पोलीस तपासात असे निष्पन्न झाले आहे की, या हत्येची तयारी किमान तीन महिने आधीपासून सुरू होती. गुन्हेगारांनी भोकरे यांच्या हालचालींवर बारीक नजर ठेवली होती. त्यांना माहित होते की भोकरे हे दर शुक्रवारी संध्याकाळी त्यांच्या वर्तमानपत्राच्या कार्यालयात येतात.
२.१ तीन महिन्यांची ‘रेकी’ आणि नियोजन
फेब्रुवारी २०२६ पासून आरोपींनी भोकरे यांच्या दैनंदिन प्रवासाचा मार्ग, त्यांच्यासोबत असणारे सुरक्षा रक्षक (किंवा त्यांची अनुपस्थिती) आणि त्यांच्या कार्यालयात येण्याच्या वेळा यांचा सखोल अभ्यास केला होता. या नियोजनासाठी आरोपींनी एका चारचाकी गाडीचा (क्र. MH 10 AB 5135) वापर केला, ज्यावर बनावट नंबर प्लेट लावण्यात आली होती, जेणेकरून सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांपासून वाचता येईल.
२.२ शस्त्रास्त्रांची खरेदी आणि सराव
हल्ला करण्यासाठी लागणारी शस्त्रे केवळ स्थानिक पातळीवर उपलब्ध करून थांबले नाहीत, तर आरोपींनी उत्तर प्रदेशातील सोनभद्र येथून दोन देशी बनावटीची पिस्तूलं आणि जिवंत काडतूसं खरेदी केली होती. या शस्त्रांची कार्यक्षमता तपासण्यासाठी आरोपींनी सांगली जवळील काळीवाट येथील एका नारळाच्या बागेत जाऊन चार राऊंड फायर करून सराव देखील केला होता. यावरून हे स्पष्ट होते की, हल्लेखोरांना कोणत्याही परिस्थितीत अपयश नको होते.
३. आरोपींची कुंडली आणि टोळीचे स्वरूप
या प्रकरणात सांगली पोलिसांनी अत्यंत वेगाने तपास चक्रे फिरवून मुख्य सूत्रधारांसह प्रत्यक्ष हल्ल्यात सहभागी असलेल्यांना जेरबंद केले. अटक करण्यात आलेल्या आरोपींची पार्श्वभूमी पाहता, यात रेकॉर्डवरील गुन्हेगारांपासून ते राजकीय कार्यकर्त्यांपर्यंत सर्वांचा समावेश असल्याचे दिसून येते.
३.१ मुख्य आरोपी आणि त्यांची भूमिका
| आरोपीचे नाव | वय | भूमिका | पार्श्वभूमी |
|---|---|---|---|
| विजय ऊर्फ दाद्या मारुती कांबळे | २५+ | मुख्य संशयित आणि कट रचणारा | गुन्हेगारी पार्श्वभूमी, पूर्ववैमनस्य |
| अभिजीत ऊर्फ गोट्या कदम | – | प्रत्यक्ष हल्लेखोर आणि शस्त्र पुरवठादार | गुन्हेगारी रेकॉर्ड |
| सचिन आवळे | – | मास्टरमाइंड आणि अर्थपुरवठादार | जमिनीच्या वादातील मुख्य घटक, फरार |
| गणेश चंद्रकांत लोखंडे | ३३ | नियोजन आणि शस्त्र खरेदी | गंभीर गुन्ह्यांची नोंद, हरिपूर रोड निवासी |
| विराज प्रकाश बुटाले | ४१ | लॉजिस्टिक आणि संपर्क | माजी राजकीय पदाधिकारी |
| संग्राम संभाजी फडतरे | २७ | प्रत्यक्ष हल्ला आणि रेकी | टोळीचा सदस्य |
संदर्भ:
पोलीस तपासात असे समोर आले आहे की, सचिन आवळे याने या संपूर्ण हत्येचा खर्च उचलला होता. त्यानेच गणेश लोखंडे आणि इतरांना शस्त्रे खरेदी करण्यासाठी पैसे पुरवले होते. या टोळीतील काही सदस्य हे राजकीय पक्षांशी संबंधित होते, ज्यामुळे त्यांना स्थानिक पातळीवर एक प्रकारचे संरक्षण मिळत होते.
४. जमिनीचा व्यवहार: रक्ताने माखलेला भूखंड
संजय भोकरे यांच्या हत्येमागील सर्वात महत्त्वाचे आणि मूळ कारण म्हणजे मिरज आणि सांगली परिसरातील एक मोक्याची जमीन. ही जमीन मिरजेतील भोकरे इंजिनिअरिंग कॉलेजच्या शेजारी आहे, ज्याची किंमत करोडोंच्या घरात आहे.
४.१ अंबाबाई तालीम संस्था विरुद्ध सचिन आवळे
ती जमीन अधिकृतपणे श्री अंबाबाई तालीम संस्थेच्या ताब्यात आहे, ज्याचे अध्यक्ष संजय भोकरे होते. मात्र, आरोपी सचिन आवळे हा या जमिनीच्या एका भागावर आपला हक्क सांगत होता. या जमिनीच्या मालकी हक्कावरून न्यायालयात खटला सुरू होता, परंतु कायदेशीर मार्गाने जमीन मिळणे कठीण असल्याचे लक्षात आल्यावर, आरोपींनी भोकरे यांचा ‘काटा’ काढण्याचा निर्णय घेतला.
४.२ ‘सुपारी’ आणि आर्थिक गणित
तपासात असे निष्पन्न झाले आहे की, जर संजय भोकरे यांची हत्या झाली, तर जमिनीचा ताबा मिळवणे सोपे होईल आणि त्यानंतर होणाऱ्या विक्रीतून मिळणाऱ्या नफ्यातून सर्व आरोपींना मोठा वाटा दिला जाईल, असे आमिष सचिन आवळेने इतर आरोपींना दिले होते. ही एक प्रकारची व्यावसायिक हत्या (Contract Killing) होती, जिथे जमिनीचा नफा हाच मुख्य मोबदला होता.
५. पूर्ववैमनस्य आणि टोळीयुद्धाची किनार
केवळ जमिनीचा वादच नाही, तर आरोपी विजय कांबळे आणि संजय भोकरे यांच्यात जुने कौटुंबिक आणि वर्चस्वाचे वादही होते. सांगलीच्या राजकारणात आणि सामाजिक क्षेत्रात भोकरे यांचे वाढते वजन आरोपींच्या डोळ्यात खुपत होते. या वर्चस्ववादातूनच त्यांच्यात वारंवार खटके उडत होते.
संजय भोकरे यांच्यावर यापूर्वीही हल्ल्याचा प्रयत्न झाला असावा, अशी शक्यता पोलिसांनी व्यक्त केली आहे. आरोपींनी भोकरे यांना संपवण्यासाठी महिनाभर आधीपासूनच शस्त्रास्त्रांची जमवाजमव केली होती. ही हत्या म्हणजे सांगलीतील दोन गटांमधील वैयक्तिक संघर्षाचे रूपांतर टोळीयुद्धात झाल्याचे उदाहरण आहे.
६. शस्त्रास्त्रांची तस्करी: उत्तर प्रदेश ते सांगली कनेक्शन
या गुन्ह्यात वापरलेली शस्त्रे ज्या पद्धतीने मिळवण्यात आली, त्यावरून आंतरराज्य गुन्हेगारी टोळ्यांचे जाळे स्पष्ट होते. गणेश लोखंडे आणि संग्राम फडतरे यांनी फेब्रुवारी २०२६ मध्ये उत्तर प्रदेशातील सोनभद्र गाठले होते.
| शस्त्राचा प्रकार | संख्या | उगमस्थान | वापर |
|---|---|---|---|
| देशी बनावटीचे पिस्तूल | २ | सोनभद्र, उत्तर प्रदेश | भोकरे यांच्यावर गोळीबार करण्यासाठी |
| जिवंत काडतूसं | ४ ते ८ | सोनभद्र, उत्तर प्रदेश | सरावासाठी आणि हत्येसाठी |
| धारदार शस्त्रे (चाकू) | १ | स्थानिक | वार करण्यासाठी |
संदर्भ:
उत्तर प्रदेशातून शस्त्रे आणण्यासाठी त्यांनी ज्या मार्गांचा वापर केला आणि ज्या पद्धतीने पोलिसांची नजर चुकवली, त्यावरून आरोपींचे गुन्हेगारी कौशल्य दिसून येते. ही शस्त्रे आणल्यानंतर त्यांनी सांगलीत ती लपवून ठेवली होती आणि हत्येच्या दिवशीच ती बाहेर काढली होती.
७. पोलिसांची कारवाई आणि तपासातील अडथळे
सांगलीच्या स्थानिक गुन्हे अन्वेषण शाखेने (LCB) आणि विश्रामबाग पोलिसांनी या प्रकरणाचा छडा लावण्यासाठी तांत्रिक विश्लेषणाचा आधार घेतला. सीसीटीव्ही फुटेज आणि आरोपींच्या मोबाईल लोकेशनवरून पोलिसांना संशयितांपर्यंत पोहोचणे शक्य झाले.
७.१ ‘मोक्का’ (MCOCA) अंतर्गत कारवाई
आरोपींचे संघटित स्वरूप आणि त्यांचा गुन्हेगारी इतिहास लक्षात घेता, सांगली पोलिसांनी त्यांच्यावर ‘मोक्का’ लावण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे. यामुळे आरोपींना जामीन मिळणे कठीण होईल आणि या प्रकरणाचा खटला विशेष न्यायालयात चालवला जाईल.
७.२ राजकीय दबाव आणि तपास
तपासादरम्यान असे दिसून आले की, काही आरोपींना राजकीय आश्रय होता. दोन आरोपी हे एका मोठ्या राजकीय पक्षाचे पदाधिकारी होते. यामुळे सुरुवातीला तपासावर दबाव आणण्याचा प्रयत्न झाला, परंतु पोलिसांनी पुराव्यांच्या आधारे आपली कारवाई सुरूच ठेवली. राजकीय पक्षांनी प्रसिद्धीपत्रक काढून आपल्या कार्यकर्त्यांचा बचाव करण्याचा प्रयत्न केला, तरीही जप्त केलेली शस्त्रे आणि सीसीटीव्ही फुटेज हे आरोपींविरुद्धचे सर्वात मोठे पुरावे ठरले आहेत.
८. पांढरपेशी गुन्हेगारीचा उदय
संजय भोकरे हत्या प्रकरण हे सांगलीतील ‘व्हाईट कॉलर’ गुन्हेगारीचे ज्वलंत उदाहरण आहे. यात सहभागी असलेले आरोपी हे केवळ गल्लीबोळातील गुंड नसून, ते जमिनीचे व्यवहार करणारे, हॉटेल व्यावसायिक आणि राजकीय महत्त्वाकांक्षा असलेले लोक आहेत.
या प्रकारच्या गुन्हेगारीमध्ये हिंसाचाराचा वापर हा शेवटचा पर्याय म्हणून केला जातो, जेव्हा कायदेशीर आणि आर्थिक मार्गाने कामे होत नाहीत. संजय भोकरे यांच्या शैक्षणिक संस्था आणि त्यांच्या जमिनीवरील ताबा हा आरोपींच्या आर्थिक प्रगतीत अडथळा ठरत होता, म्हणूनच त्यांनी ही टोकाची पायरी उचलली.
९. सामाजिक पडसाद आणि शिक्षण क्षेत्रातील धास्ती
संजय भोकरे हे केवळ एक उद्योजक किंवा पत्रकार नव्हते, तर ते अनेक शैक्षणिक संस्थांचे प्रमुख होते. त्यांच्या हत्येमुळे सांगलीतील शिक्षण क्षेत्रात भीतीचे वातावरण पसरले आहे. शैक्षणिक संस्थांच्या जमिनींवर भूमाफियांची नजर असणे आणि त्यासाठी थेट संस्थेच्या अध्यक्षाचीच हत्या करणे, हे समाजासाठी घातक आहे.
भोकरे यांनी स्वतः व्यक्त केलेली भीती की, त्यांची हत्या करून त्यांची संस्था हडप करण्याचा हा कट आहे, ही बाब अत्यंत गंभीर आहे. यामुळे भविष्यात इतर संस्थाचालकांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्नही ऐरणीवर आला आहे.
१०. निष्कर्ष आणि भविष्यातील आव्हाने
संजय भोकरे हत्या प्रकरण हे सांगलीच्या इतिहासातील एक काळा डाग ठरले आहे. जमिनीचा वाद, राजकीय महत्त्वाकांक्षा आणि आंतरराज्य शस्त्रास्त्रांची तस्करी या सर्वांच्या मिलाफातून हा गुन्हा घडला आहे. सांगली पोलिसांनी या गुन्ह्याचा छडा लावला असला, तरी मुख्य सूत्रधार सचिन आवळे अद्याप फरार असणे हे तपासापुढील मोठे आव्हान आहे.
या घटनेमुळे जमिनीच्या व्यवहारातील पारदर्शकता आणि गुन्हेगारी टोळ्यांचा हस्तक्षेप रोखण्यासाठी कडक पावलांची गरज अधोरेखित झाली आहे. जर अशा पांढरपेशी गुन्हेगारांवर वेळेत आळा घातला नाही, तर सांगलीसारख्या शांत जिल्ह्याचे रूपांतर पुन्हा एकदा टोळीयुद्धाच्या केंद्रस्थानी होऊ शकते. न्यायालयीन निकालाकडे आता सर्वांचे लक्ष लागले असून, पीडित कुटुंबाला आणि समाजाला न्याय मिळणे अपेक्षित आहे.
(सूचना: हा अहवाल उपलब्ध पोलीस तपास निष्कर्ष आणि संशोधन साहित्यावर आधारित आहे. अंतिम न्यायालयीन निकाल प्रलंबित आहे.)
