श्रद्धांजली: डॉ. रतनलाल सोनग्रा – वैचारिक लढाईतील एक ‘सोनरी’ पर्व हरपले
पुणे: फुले-शाहू-आंबेडकरी विचारांचे खंदे पुरस्कर्ते, प्रख्यात लेखक, संशोधक आणि ज्येष्ठ विचारवंत प्रा. डॉ. रतनलाल सोनग्रा यांचे पुण्यात निधन झाले. त्यांच्या निधनाने आंबेडकरी चळवळीतील एक मार्गदर्शक दीपस्तंभ आणि साहित्याच्या जगातील एक परखड आवाज काळाच्या पडद्याआड गेला आहे.
वैचारिक क्रांतीचे वारकरी
डॉ. सोनग्रा यांनी आपले संपूर्ण आयुष्य महात्मा फुले, राजर्षी शाहू महाराज आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या विचारांच्या प्रसारासाठी वाहिले. केवळ भाषणातूनच नव्हे, तर आपल्या लेखणीतून त्यांनी समाजजागृतीचे मोठे कार्य केले. मुंबईच्या वडाळा येथील प्रतिष्ठित डॉ. आंबेडकर कॉलेजमध्ये प्राध्यापक म्हणून काम करताना त्यांनी हजारो विद्यार्थ्यांना वैचारिक दिशा दिली.
‘सोनग्राफी’: एक निर्भीड स्तंभ
पत्रकारिता आणि स्तंभलेखनाच्या क्षेत्रात डॉ. सोनग्रा यांचे ‘सोनग्राफी’ हे सदर प्रचंड लोकप्रिय होते. आपल्या या स्तंभातून त्यांनी समकालीन सामाजिक, राजकीय आणि सांस्कृतिक विषयांवर अत्यंत मार्मिक, अभ्यासपूर्ण आणि रोकठोक भाष्य केले. त्यांच्या लेखणीत सत्याचा आग्रह आणि अन्यायाविरुद्धची चीड स्पष्टपणे उमटत असे.
साहित्यिक आणि संशोधक वारसा
डॉ. सोनग्रा केवळ लेखक नव्हते, तर ते एक सखोल संशोधक होते. त्यांचे अनेक ग्रंथ प्रकाशित झाले असून, त्यांनी आंबेडकरी साहित्यात मोलाची भर घातली आहे. त्यांच्या संशोधनात्मक दृष्टीमुळे अनेक गुंतागुंतीचे सामाजिक प्रश्न सोप्या भाषेत समाजासमोर मांडले गेले.
पुरस्कार आणि सन्मान
नुकतेच त्यांना त्यांच्या कार्यासाठी विविध संस्थांतर्फे सन्मानित करण्यात आले होते. पुणे पत्रकार भवन येथे ‘पँथर आर्मी’ वर्धापन दिनाच्या कार्यक्रमात त्यांना राज्यस्तरीय पुरस्काराने गौरवण्यात आले होते . हा सन्मान त्यांच्या आयुष्यभराच्या संघर्षाची आणि बुद्धिमत्तेची पावती होती.
“माणूस जातो, पण त्याचे विचार जिवंत राहतात.” डॉ. सोनग्रा यांनी निर्माण केलेले साहित्य आणि दिलेला वैचारिक वारसा पुढील पिढीसाठी नक्कीच प्रेरणादायी ठरेल.
भावपूर्ण श्रद्धांजली!
