ॲड. विश्वास काश्यप : आंबेडकरी चळवळीतील अष्टपैलू व्यक्तिमत्व
काही माणसं कर्तृत्वाने आणि मनानेही महान असतात. अशी माणसं आपला मोठेपणा दिसण्यातून नव्हे तर वागण्यातून, कृतीतून आणि कार्यातून दाखवून देत असतात. ॲड. विश्वास उद्धवराव काश्यप साहेब हे अशाच महान व्यक्तिमत्त्वांपैकी एक. आंबेडकरी चळवळीचे निष्ठावान शिलेदार, अभ्यासक, मनस्वी मार्गदर्शक, समुपदेशक, लेखक, संपादक, गायक, ब्लॉग रायटर आणि स्पर्धात्मक परीक्षेतील विद्यार्थ्यांचे मार्गदर्शक अशा विविध पैलूंनी नटलेले ते एक सदाबहार, कुटुंबवत्सल, प्रेरणादायी आणि विश्वासार्ह आदर्श व्यक्तिमत्त्व आहेत.
पोलीस अधिकारी ते सामाजिक कार्यकर्ता: एक प्रेरणादायी प्रवास
ॲड. विश्वास काश्यप यांचा जन्म २० नोव्हेंबर १९६८ रोजी पुण्यात झाला. वडील भारतीय वनस्पती सर्वेक्षण विभागात कार्यरत असताना, १९८४ मध्ये त्यांचे निधन झाले. वडीलांच्या निधनानंतर अनुकंपा तत्वावर वयाच्या १८ व्या वर्षी त्यांना नोकरीत सामावून घेण्यात आले. शिक्षण अर्धवट न सोडता, त्यांनी पुण्यातील नेस वाडीया कॉलेजमधून एम.कॉम. पर्यंतचे शिक्षण पूर्ण केले.
वडीलांची इच्छा पूर्ण करण्यासाठी, त्यांनी १९९२ मध्ये एमपीएससी’ची परीक्षा दिली आणि संपूर्ण महाराष्ट्रातून तिसरा क्रमांक पटकावला. पोलिस उपनिरीक्षक म्हणून नाशिक येथे प्रशिक्षण घेऊन, धारावी ते मलबार हिल अशा विविध पोलीस ठाण्यांमध्ये तब्बल २३ वर्षे प्रामाणिक सेवा बजावली. पोलीस खात्यातील उच्च पदाचा मोह न बाळगता, वयाच्या ४५ व्या वर्षी त्यांनी स्वेच्छा सेवानिवृत्ती घेतली. त्यांचे स्वच्छ सर्व्हिस रेकॉर्डच या निर्णयाला सरकारमान्यता मिळवून देण्यात महत्त्वाचे ठरले.
पोलिस सेवेत कार्यरत असतानाच, त्यांनी रुपारेल कॉलेजमधून कायद्याची (एलएलबी) पदवी संपादन केली. त्यांच्या आई, दिवं. पद्मावती काश्यप यांनी केलेले उत्तम संस्कार, तसेच आजोबा (आईचे वडील) दिवं. विश्वनाथ जेठीथोर यांच्या सामाजिक चळवळीतील योगदानामुळे ते चळवळीकडे ओढले गेले आणि घडत गेले.
अष्टपैलू कर्तृत्व आणि सामाजिक बांधिलकी
ॲड. काश्यप साहेब हे एक सिद्धहस्त लेखक आणि विचारवंत आहेत. ते नियमितपणे ब्लॉग रायटिंग करतात आणि अनेक वृत्तपत्रांतून त्यांचे वैचारिक लेख व दैनंदिन घडामोडींवरील प्रतिक्रिया प्रसिद्ध होत असतात. त्यांनी राज्य पातळीवर नोंद घेतली गेलेल्या सुप्रसिद्ध “महामानव” या ग्रंथाचे संपादन केले आहे.
’मी बुद्धिस्ट फाउंडेशन’चे अध्यक्ष म्हणून ते सक्रिय आहेत. या माध्यमातून त्यांनी अनेक उपक्रम, परिसंवाद आणि चर्चासत्रे राबविली आहेत. तसेच, त्यांनी माजी प्रधानमंत्री अटलबिहारी वाजपेयी यांचे स्वीय सहाय्यक सुधींद्र कुलकर्णी, खासदार कुमार केतकर यांच्या हस्ते विविध क्षेत्रातील अनेक मान्यवरांच्या कार्याचा यथोचित सन्मान घडवून आणलेला आहे.
- जनमाणसातील नेता: दादर, रानडे रोडसारख्या ठिकाणी ते सर्व फेरीवाल्यांना एकत्र करून युगपुरुष डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा जयंती महोत्सव साजरा करतात.
- समाजसेवा: महापरिनिर्वाण दिनानिमित्त ते आंबेडकरी अनुयायांना चहा, बिस्किटांचे मोफत वाटप करतात, तसेच दरवर्षी काही गरीब मुलींना शिक्षणासाठी दत्तक घेऊन त्यांची जबाबदारी उचलतात.
- मनमिळाऊ स्वभाव: राजकीय, सामाजिक, चित्रपट, क्रीडा अशा विविध क्षेत्रातील अनेक दिग्गजांशी त्यांचे निकटचे संबंध असूनही, त्यांच्या ठायी ‘मी’ पणाची भावना किंवा वायफळ दिखाऊपणा कधीच दिसून येत नाही. सर्वसामान्य माणसाशीही त्यांचे तेवढेच जिव्हाळ्याचे संबंध आहेत. त्यांच्या स्वभावातील गोडीने आणि मदतीच्या वृत्तीमुळे त्यांनी विविध क्षेत्रातील अनेक मंडळी जोडली आहेत.
पोलिस सेवेतून स्वेच्छा सेवानिवृत्ती घेऊनही त्यांनी सामाजिक बांधिलकी जपली आहे. त्यांचे दादर येथील कार्यालय हे सामाजिक, राजकीय, साहित्यिक आणि पत्रकारिता अशा विविध क्षेत्रातील मंडळींसाठी चर्चा आणि कायदेशीर सल्ला घेण्यासाठी नेहमीच खुले असते.
अशा या प्रेमळ, परखड, ध्येयवादी, आदर्श व्यक्तिमत्त्वाला त्यांच्या ५७ व्या जन्म दिनानिमित्त मंगलमय सदिच्छा! त्यांचे भावी जीवन सुख समृद्धीचे, यशस्वी आणि कार्यान्वित असो, तसेच त्यांना निरोगी दीर्घायुष्य लाभो, हीच कामना!
लेखक:
– मिलिंद कांबळे चिंचवलकर
